Zoeken naar artikelen:

Openklappen

Bedrijfsnoodplan en bedrijfshulpverlening (BHV) zelf plannen

Inhoudsopgave:

  1. Calamiteitenplan, ontruimingsplan, business continuity…
  2. Ontruimingsplan en bhv plannen met test indicatoren
  3. Hoe een versnipperde bedrijfshulpverlening voorkomen?
  4. Keuzes bij bhv beleid en bedrijfsnoodplan
  5. Stappenplan bhv organisatie bij beveiliging bedrijf
  6. Voordelen bij uitbesteden bedrijfshulpverlening (bhv)

Calamiteitenplan, ontruimingsplan, business continuity…

Een calamiteitenplan, ontruimingsplan of BHV plan behoort tot de bedrijfsstrategie. Ondernemen is veelal afhankelijk van een grondige voorbereiding om de concurrentie een stap voor te blijven, ook ten tijde van een calamiteit. Wanneer we dit projecteren op de meerwaarde van een Business Continuity Plan (BCP) oftewel “continuity management”, kan gesteld worden dat het beste resultaat met het opstellen van een business continuity plan ontstaat op het moment dat de invulling van dit BHV beleid vanuit de organisatie zelf komt. Hiermee creëren we draagvlak en risicobewustzijn binnen de organisatie, hetgeen de mogelijke kans op incidenten reduceert en hiermee de continuïteit ten goede komt. Lees ook het artikel: Beveiliging bedrijf: hoezo schade bij diefstal, brand, fraude, bedrijfsongeval en calamiteiten?

Business Continuity Plan als management tool en PR

In dit kader dient een bedrijfsspecifiek gericht business continuity plan dan ook meer als management tool te worden gezien, welke naast het fungeren als leidraad gedurende de calamiteit, het managementteam kan ondersteunen bij het nemen van de juiste maatschappelijke en verantwoorde beslissingen. Op deze wijze kan ook achteraf worden aangetoond dat verantwoordelijke bestuurders al het mogelijke hebben gedaan met betrekking tot hun verplichtingen en verantwoordelijkheden richting personeel, organisatie en samenleving. Maar ook voor de toekomst kan een business continuity plan van grote waarde zijn, echter ditmaal in de vorm van een marketing tool, welke de organisatie kan gebruiken om (potentiële) klanten te overtuigen met betrekking tot het zaken doen met een veiligheidsbewust zijnde organisatie welke tevens heeft nagedacht over eventuele continuïteitsgaranties in geval van een calamiteit.

Een Business Continuity Plan streeft naar de volgende aandachtgebieden binnen een bedrijfsnood organisatie:
•? Handhaving van de bestaande situatie
•? Streven naar verbetering
•? Herstel na stagnatie.

Daarbij dient een business continuity plan een masterplan te zijn voor het opstellen van een bedrijfsnood organisatie. Lees ook het artikel: Veiligheid bedrijfsterreinen: bewaking, verzekering en beveiliging objectief begroten.

Veiligheid is ook een containerbegrip

Als er gesproken wordt over continuïteitsmanagement is veiligheid een belangrijk proces, dat in bedrijfsleven, samenleving en politiek opzicht volop in de schijnwerpers staat. Veiligheid is ook een containerbegrip, je kunt er alle kanten mee uit, waarbij de ondernemingen en/of instellingen onbewust risico’s nemen van “het gebeurt bij ons toch nooit”.
In feite is continuïteitsmanagement een verzameling van begrippen; “Security” – “Safety” – “Veiligheidsbewustzijn” - “Veiligheidsgevoel”. Door een projectmatige aanpak van een paraplu model als het Business Continuïteitsplan kunnen bestaande riskmanagement disciplines en/of aanwezige informatie binnen het bedrijf integreren. Hierdoor wordt het wiel niet opnieuw uitgevonden maar ontstaat er synergie en draagvlak tussen de diverse disciplines.

Voorbeeld business continuïteitsplan

Figuur: Schema business continuity plan

Het zal duidelijk zijn dat door training en verspreiden van het Business Continuïteitsplan alleen het gewenste draagvlak niet wordt gerealiseerd.
Voor de ideale integratie dient het business continuity plan ook getest te worden. Een dergelijke test dient ondersteund en geïnitieerd te worden door het hoger management op basis van een reëel vastgesteld scenario.

Ontruimingsplan en BHV plannen met test indicatoren
Ingrijpende zaken als ontruimingsplan en BHV moeten inzichtelijk zijn via indicatoren, die getest kunnen worden. Onderstaande matrix geeft een aantal test indicatoren voor het inschatten van maximale schaden:

? 1.?  Personeel? ?  ? Tijdverlies door ziekte, ongeval, arbeidsongeschiktheid en bedrijfsongeval. Reïntegratiekosten bij geen terugkeer arbeidsplaats.? 
? 2.?  Onroerende zaken en Productiemiddel?  Aanvullende kosten vervangend van het beschadigde object.
Is vervanging mogelijk? Vestigingsvergunning?
? 3. ? Niet-materiële belangen?  ? Wat is de doelstelling van het bedrijf?

Matrix: Voorbeelden van schade indicatoren

De maximale schade die een onderneming kan lijden in de sfeer van de bedrijfsschade bestaat uit de aanvullende kosten die gemaakt moeten worden voor tijdelijk hulpbronnen of faciliteiten om de activiteiten van de onderneming te kunnen voortzetten, plus netto verlies aan inkomen dat kan worden toegeschreven aan de stagnatie.

Wettelijke eisen bhv gaan niet over Business continuity

Een belangrijk onderdeel van het Business Continuïteitsplan is bedrijfshulpverlening. Het is bekend uit de verzekeringswereld dat de meeste bedrijven met grote brandschade, verzekerd of niet, uiteindelijk failliet gaan. De reden is dat de meeste bedrijven niet voorbereid zijn op een crisis. Ze kunnen daarom in crisisomstandigheden niet flexibel genoeg inspelen op de situatie om daarmee toch hun klanten te behouden. Zo’n crisis kan te maken hebben brand of een ongeval, maar ook met zaken als productterugname of productiefouten.
Een goede voorbereiding betekend bijvoorbeeld het hebben van een back-up vestiging van waaruit de bedrijfsactiviteiten kunnen worden voortgezet.
Een grote aanslag is niet het voor de hand liggende “maatscenario” waarop een bedrijfsnood organisatie zich moet voorbereiden, maar grote stroomstoringen of een brand die tot langdurige ontruiming van een gebouw leiden, hebben soortgelijke effecten.

Arbo:

Hoe vervelend het ook is aan bedrijfshulpverlening zijn wettelijke eisen gesteld voor de veiligheid van personeel en aanwezige derden. Veel BHV-organisaties zijn dan ook alleen daarop ingericht.
Aan het presteren van een BHV-organisatie worden geen wettelijke eisen gesteld ten behoeve van de bedrijfscontinuïteit.
Vanuit het oogpunt van de wetgever middels de Arbowet (zie Arbo-piramide) is dat een keus van de ondernemer. Er is hier een directe parallel te zien met de bouwregelgeving voor brandveiligheid: vanuit het oogpunt van de wetgever is het alleen zaak dat de aanwezigen kunnen vluchten. Wie wil voorkomen dat zijn bedrijf vertraagd afbrand via brandscheidingen moet daar zelf in investeren. De consequentie is vaak dat de verplichte BHV-organisatie helemaal losstaat van de in principe bredere maar vrijwillige bedrijfsnood organisatie. Vanuit het oogpunt van efficiency en effectiviteit is dat vanzelfsprekend niet optimaal, maar het is ook geen reden om BHV-personeel niet te gebruiken als de kern van een flexibele bedrijfsnood organisatie. Het is behalve motiverend voor de BHV-ers ook kosteneffectief.? 

Een binnen de verzekeringswereld gehanteerde vuistregel is dat er in een productiebedrijf tenminste eenmaal in de dertig jaar een grote brand uitbreekt. Wie als bedrijf goede kans wil hebben dertig jaar te overleven moet investeren in een bedrijfsnood organisatie oftewel bedrijfshulpverlening.

Brand: onverschilligheid, onvoorzichtigheid en onwetendheid

De oorzaken van brand zijn vrijwel altijd terug te voeren op: onverschilligheid, onvoorzichtigheid en onwetendheid (3 O’s).
In onderstaande tabel wordt een overzicht van 2002 gegeven op welke plaatsen statistisch de meeste branden voorkomen met de financiële schade.

Figuur: Plaatsen van brand en schade

De belangrijkste oorzaken van brand in bedrijfsgebouwen zijn in de onderstaande tabel aangegeven:

Figuur: Oorzaken van brand en schade

Hoe een versnipperde bedrijfshulpverlening voorkomen?

Bij gedifferentieerd reguleren van de bedrijfshulpverlening verliest een onderneming snel het overzicht of men nog voldoet aan de gestelde eisen van wie doet wat. Binnen crisismanagement dient een gezegde, “Before the emergency nobody cares. During the emergency nobody knows. After the emergency everyone’s an expert”. Hoe kan een versnipperde en ineffectieve bedrijfshulpverlening worden voorkomen?
Dit is alleen maar mogelijk om bedrijfsveiligheidbeleid op te nemen in het primaire bedrijfsbeleid van een organisatie. De basis van dit beleid vindt zijn basis in de schakels van de veiligheidsketen:

? Pro-actie Het wegnemen van structurele oorzaken van incidenten ter voorkoming van het ontstaan daarvan. Het gaat dus om risico-analyse en het bestrijden van gevaar aan de bron.
? Preventie Het treffen van maatregelen om ongevallen en calamiteiten te voorkomen of de mogelijke gevolgen daarvan te verminderen. Zoals technische, organisatorische en gedragsmaatregelen
? Preparatie De voorbereiding door de bedrijfsnood organisatie op de vervulling van haar functies tijdens ongeval- en calamiteitenbestrijding. Voorbeeld het stimuleren van een ongeval in een oefensituatie.
? Repressie Hiermee worden alle (uitvoerings-)maatregelen en procedures bedoeld die in het kader van ongeval- en calamiteitenbestrijding noodzakelijk zijn om de gevolgen van een ongeval of calamiteit te beperken, en te bestrijden. Het gaat dus om de daadwerkelijke bestrijding van incidenten, zoals het blussen van een brand.
? Nazorg&Herstel?  Alle activiteiten die na beëindiging van de ongeval- en calamiteitenbestrijding door het bedrijf worden uitgevoerd om blijvende gevolgen bij personen te beperken, alsmede evaluatie van het optreden van de bedrijfsnood organisatie.
Voorbeelden: traumaopvang, personeelsbegeleiding, juridisch onderzoek en evaluatie, herstel van de bedrijfsvoering enz.

Figuur: Schakels van de veiligheidsketen

Uitbesteden van bedrijfsbeveiliging organisatie is goede optie

Vanwege de toenemende concurrentie dienen managers zich primair te richten op hun core business. Daarbij worden ze geconfronteerd met het nemen van moeilijke beslissingen, zoals welke bedrijfsprocessen van bedrijfsbeveiliging kunnen worden uitbesteed? Men stuit op de complexiteit van de regelgeving. Wat moet ik doen en wat kost het mij om te realiseren wat de wetgever en/of verzekering mij oplegt??  Als ik dit onvoldoende nakom dan ontvang ik een boete omdat de arbeidsinspectie verklaart dat mij grove nalatigheid kan worden verweten.
Als ondernemer ziet men al snel het bos door de bomen niet meer en je stelt je als ondernemer al gauw de vraag; wat kan ik zelf doen en wat kan ik door derden laten uitvoeren? Het niet nemen van deze primaire beslissing kan leiden tot grote kostenposten door inefficiëntie van bedrijfsbeveiliging processen:

  • Onverantwoorde risico’s voor het personeel en aanwezige bezoekers
  • Stagnatie in supply-chain-cyclus
  • Aansprakelijkheid door derden, zoals personeel, bezoekers, toeleveranciers
  • Boetes door de arbeidsinspecties
  • Het intrekken van vergunningen, zoals gebruikersvergunning, milieuvergunning? 
  • Faillissement

Meerderheid van bedrijven stopt na grote brand

De gevolgen van brand zijn voor een bedrijf vaak desastreus. Onderzoek toont aan dat de gevolgen van een uitslaande brand in 71% van de gevallen op termijn leidt tot stopzetting van het bedrijf.
Door doeltreffende, planmatig voorbereide acties kunnen de gevolgen van brand aanzienlijk worden beperkt. Gebleken is dat de schade bij een succesvolle actie (in eerste 5 minuten) tot 20 keer lager is. Het juist melden van brand, vrijhouden van vluchtwegen en het verlenen van eerste levensreddende handelingen zijn belangrijke taken van een bedrijfshulpverlener.

Faillissement en hogere schadeclaims

Bij een onvolledige bedrijfsnood organisatie kan dit in een worse case scenario leiden tot een faillissement. De uiteindelijke verantwoordelijkheid verdwijnt niet bij het ontstaan van immateriële schade, zoals persoonlijk letsel, gedeeltelijke invaliditeit of tot de uiteindelijke dood. In navolging van wat in de Verenigde Staten gebeurt: snellere financiële genoegdoening als hij/zij vindt dat hij daar recht op heeft. Er bestaat tegenwoordig minder de neiging om terughoudend te zijn met claims jegens de overheid, werkgever, arts, advocaat of andere willekeurige schadeveroorzaker. Het aanbod op dit terrein is explosief gegroeid. No cure no pay systemen hebben hun intrede gedaan en er wordt ook vaker en hoger geclaimd.

Keuzes bij BHV beleid en bedrijfsnoodplan

Er zijn verschillende manieren om met bedrijfshulpverlening (BHV) en bedrijfsnoodplan om te gaan:

  • Bedrijfshulpverlening laten voor wat het is en hopen dat er niets gebeurt.
  • De verplichte risico inventarisatie en evaluatie (RI&E) uitvoeren en laten wat het is.
  • Conform wetgeving voldoende mensen opleiden als bedrijfshulpverlener en er verder geen aandacht aan schenken.
  • Ervoor zorgen dat de juiste bedrijfsnoodplannen op papier worden gezet en daarna de documenten in een la laten verdwijnen.

Figuur: Schema voorkomende calamiteiten

BHV en bedrijfsnoodplan opzetten met missie & visie beleid

Een bedrijfshulpverlening organisatie en bedrijfsnoodplan opzetten met het juiste missie & visie beleid, zodat iedereen binnen de organisatie zich hierin herkend en dat bovenstaande knelpunten op een juiste wijze worden aangepakt waarbij de organisatie professioneel bezig kan zijn met haar core business voor het behoud van de continuïteit en waarbij een juist evenwicht wordt gerealiseerd tussen kosten en baten.

Om een bedrijfsnoodorganisatie in te richten kan men zichzelf de onderstaande vragen stellen:

  1. Is uw bedrijfshulpverleningsplan volledig?
  2. Heeft u een ontruimingsplan en is deze volledig?
  3. Zijn uw plattegronden up-to-date?
  4. Is het personeel goed opgeleid en geoefend?
  5. Bent u gebruikersvergunning verplicht?

Lees ook: BHV scan: voldoet uw bedrijfshulpverlening opleiding en training? Binnen een bedrijfsnood organisatie dient een bedrijfsnoodplan (BHV plan ) te worden voorzien van verschillende modules en gecontroleerde opschaling om een hoop ellende te voorkomen omdat een bedrijfsnoodplan geoefend en getraind moet worden. Iedere calamiteit gaat gepaard met chaos, en hoe langer het duurt om overzicht te krijgen en de chaos te reduceren, hoe groter de schade.

Een BHV plan of bedrijfsnoodplan heeft ten doel de in dit plan opgenomen maatregelen, instructies en richtlijnen te kunnen hanteren, teneinde bij een calamiteit:

  • De veiligheid van de medewerkers en/of bezoekers te waarborgen.
  • De verliezen op de goederenvoorraad te beperken.
  • De bedrijfspanden met de daarin aanwezige bedrijfsmiddelen te beschermen.

BHV plan actueel houden

Als gevolg van het bedrijfshulpverlening proces dient men het bedrijfshulpverlening plan conform het handhavingtraject actueel te houden. Het verdient de aanbeveling het bedrijfshulpverlening plan tweemaal per jaar te controleren en waar nodig aan te passen. Denk hierbij aan mutaties van het personeel, telefoonnummers, adressen etc.

Beveiligingsadvies door beveiligingsadviseur, facilitair manager …

Vanwege de complexiteit van de BHV regelgeving is het van belang om vast te stellen welk niveau van de bedrijfsnood organisatie?  ingericht dient te worden. Voor het vaststellen hiervan dient een veiligheidsschouw plaats te vinden, waarbij onderstaande partijen een rondgang dienen te maken binnen de organisatie c.q. instelling: facilitair Manager, KAM coördinator of beveiligingsadvies door een externe beveiligingsadviseur.

De doelstelling van deze veiligheidsschouw is als volgt:

  • Het in kaart brengen van de aanwezige (rest) risico’s, conform het risicoprofiel.
  • Het vaststellen van de “Wettelijke Taken (WT)” en “Niet wettelijke Taken (NWT)”.
  • Het vaststellen van ter plaatse aanwezige bouwkundige en elektronische maatregelen.
  • Het vaststellen van noodzakelijke acties op het private terrein.
  • Het vaststellen van wenselijke acties op het private terrein.

Stappenplan BHV organisatie bij beveiliging bedrijf

Investeren in een BHV organisatie gaat over het ontwerpen en beheren van een BHV organisatie oftewel een bedrijfsnood organisatie voor een optimale beveiliging van uw bedrijf:

Voor het initiëren van een plan van aanpak (Stappenplan BHV) dienen onderstaande actoren te worden uitgevoerd:

1. Risico Inventarisatie bedrijfshulpverlening
Het verkrijgen van de inzicht in de (rest)risico's middels een logistieke route, die de arbeid en de inrichting van de arbeidsplaats(en) met zich meebrengen en hoe die zodanig kunnen worden geminimaliseerd, dat van een veilige werk-, woonomgeving sprake is.
Het onderzoek verloopt via het houden van interviews, incidenten onderzoek, documenten onderzoek en zal eventueel door observatie ter plekke ondersteund worden.

2. Risico analyse bedrijfsrisico
Op basis van “Potentieel Probleem Analyse (PPA)” zal inzicht worden verkregen in de maatgevende in- ¬en externe knelpunten van de organisatie, en zal de bedrijfshulpverlening organisatie moeten worden afgestemd volgens het "zorg op maat principe". Als resultaat hiervan zal een risico-profiel van de organisatie worden gerealiseerd.

3. Bepalen aantal Bedrijfshulpverleners
Aan de hand van de risico analyse kan bepaald worden hoeveel bedrijfshulpverleners nodig zijn om bij mogelijke calamiteiten adequaat op te kunnen treden. Hierbij dient rekening te worden gehouden met ziekte, verlof e.d.

4. Organisatie bedrijfsbeveiliging
Wanneer de risico' s zijn geïnventariseerd en het aantal bedrijfshulpverleners is vastgesteld, moet er een organisatieschema worden gemaakt om inzicht te geven wie op welk moment de verantwoordelijkheid heeft voor de bedrijfsbeveiliging. Naast organisatorische aspecten zullen ook de technische aspecten gehandhaafd moeten worden, zoals noodverlichting, vluchtwegsignalering, controle brand meldcentrale etc.

5. Taken en verantwoordelijkheden bij calamiteiten
Bijna iedereen in de organisatie wordt betrokken bij calamiteiten. Hierin wordt omschreven welke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden (TBV) en welke hulpmiddelen ter beschikking staan.

6. Opzetten alarmeringsprocedures voor veiligheid
Er zullen alarmprocedures voor veiligheid worden opgemaakt, zodat de bedrijfshulpverleners op een snelle manier oproepbaar zijn. Ook moet duidelijk zijn op welke wijze de externe hulpverlening wordt gewaarschuwd.

7. Ontruimingsprocedures via helder ontruimingsplan
Nadat de bedrijfshulpverleners en de medewerkers en bezoekers gealarmeerd zijn moet de ontruiming plaatsvinden. Het moet via ontruimingprocedures duidelijk zijn hoe de medewerkers snel het pand op een zo’n veilig mogelijke manier kunnen verlaten. In een ontruimingsplan moet duidelijk de communicatie beschreven worden hoe hij of zij ten tijde van een calamiteit het bedrijfspand dient te verlaten èn hoe dit ten alle tijden duidelijk is!

8. Bepalen opleidingsprogramma bedrijfsnoodplan
Het hangt af van de soorten risico's en van de organisatie welke opleiding men het beste kan kiezen. Men moet onder alle omstandigheden de genoemde calamiteiten kunnen bestrijden.
Ook de bemensing van de telefooncentrale, medewerkers technische dienst en alle andere medewerkers moeten voorlichting krijgen; aangepast aan het type bedrijf.

9. Bepalen hulpmiddelen bedrijfshulpverlening
Voor het uitvoeren van adequate hulp heeft men ook hulpmiddelen nodig, b.v. EHBO-middelen, brandblusmiddelen, speciale beschermende of herkenbare kleding etc.

10. BHV plan
Alle voorgaande stappen zijn nu doorlopen en dienen schriftelijk vastgelegd te worden in een boekwerk bedrijfshulpverlening plan.

11. Implementeren bedrijfsnoodplan
Het bedrijfshulpverlening plan kan zonodig worden geïntegreerd in het arbo-zorgsysteem, dan wel binnen andere segmenten van de hulpverleningsplannen.

12. Oefening bedrijfshulpverlening
De BHV geselecteerden moeten regelmatig herhalingscursussen volgen en ontruimingsoefeningen houden. Dit geschiedt om het vereiste niveau te handhaven. Door te oefenen kan ook worden getoetst of het bedrijfshulpverlening plan nog voldoet. Om te zorgen voor een goede borging zal het plan jaarlijks getoetst en eventueel moeten worden bijgesteld.

Indien u niet geheel er van overtuigd bent dat uw organisatie is gewaarborgd tegen brand, diefstal, bedrijfsongevallen en de financiële en wettelijk aansprakelijke consequenties, lees dan: BHV scan: voldoet uw bedrijfshulpverlening opleiding en training?

Voordelen bij uitbesteden bedrijfshulpverlening (BHV)

Een keuze voor het uitbesteden van bedrijfshulpverlening (BHV) is de concurrentiedruk die veel ondernemingen noodzaakt om de kosten permanent onder controle te houden. Dat geldt vooral voor de kosten van niet-kern activiteiten. Meestal valt daarbij het oog op de facilitaire ondersteunende processen, die doorgaans niet tot het primaire proces van de onderneming behoren en bovendien grote en moeilijk te beheersen kostenposten vormen.

Beveiliging en veiligheid gaat over business continuity

Geeft het management onvoldoende aandacht aan de veiligheid dan bestaat het risico dat er onjuiste accenten worden gelegd met schade aan de vitale bedrijfsprocessen. De materie van de veiligheidsprocessen is doorgaans complex en ondoorzichtig, echter deze veiligheidsactiviteiten zijn van vitaal belang voor de continuïteit van de organisatie. Beveiliging en veiligheid gaat ook over business continuity!

Kundig beveiligingsadvies door beveiligingsadviseur loont

Het uitbesteden van de veiligheidsactiviteiten of van een deel daarvan aan een beveiligingsadviseur is dan vaak een goede weg om verantwoorde kostenbesparingen te kunnen realiseren. De deskundigheid van een beveiligingsbureau staat dan borg voor een ongestoorde en efficiënte continuïteit van de veiligheidsprocessen.
De voordelen van uitbesteden van de veiligheidsprocessen kunnen zijn:
•? Kostenbesparing
•? Vrijkomende aandacht van kerncompetenties
•? Beheersbaarheid van de complexiteit van regelgeving
•? Meer controle, minder zorgen

Kies voor een praktisch BHV outsourcing pakket

Een praktisch outsourcing pakket BHV bestaat voor een periode van drie jaar waarbij gekozen kan worden uit:
•? 24 uur bereikbaar telefonisch advies en ook via E-mail
•? Gratis risico inventarisatie en evaluatie BHV
•? Het houden van een bedrijfshulpverlening Audit (1x per jaar)
•? Het opstellen van BHV procedures
•? Beheren van het opleidingprogramma
•? Het beheren van de technische brandveiligheidinstallaties
•? Het houden van BHV oefeningen
•? Toetsing van BHV offertes
•? Aanspreekpunt voor de brandweer of overige instanties
•? 10% korting op advieskosten
•? Opzegtermijn van drie maanden

Voor vragen of meer informatie over beveiliging, zoals een klankbordgesprek over de mogelijkheden van uitbesteden van uw beveiligingsprocessen, kunt u vrijblijvend contact maken via het reactieformulier.

Artikel downloaden

Bedrijfsnoodplan en bedrijfshulpverlening BHV zelf plannen.pdf
(Bedrijfsnoodplan en bedrijfshulpverlening BHV zelf plannen.pdf)

Download artikelen

Alle artikelen, zoals checklists, stappenplannen en visies kunt u gratis laten toezenden. U kunt alle artikelen downloaden. Heeft u vragen, kunt u het reactieformulier gebruiken

Naar download pagina