Zoeken naar artikelen:

Openklappen

Kansrijke ICT trends voor de zorg

Inhoudsopgave:

  1. Ict oplossingen en trends voor zorgsector!? 
  2. Ict evolutie in een notendop? 
  3. Breedband voor interactieve oplossingen in de zorg, zoals Telemedicine, Telezorg, Telecare en Teleconsult? 
  4. Wireless Computing & Mobile Services als zorgsysteem? 
  5. Radio Frequency Identification (rfid) als oplossing binnen ouderenzorg? 
  6. Application Service Providing (asp) voor zorgapplicaties? 
  7. Voice over Internet Protocol (voip) in de zorg? 
  8. Open Source Software (oss) voor zorginstellingen? 
  9. Elektronische dienstverlening (E-business) binnen zorg? 
  10. Enterprise Content Management (ecm) voor zorgorganisatie? 
  11. Customer Relationship Management (crm) zorgsector? 
  12. Domotica voor zelfstandig wonen, zorg en welzijn? 
  13. Ict informatieplanning als eerste praktijkstap zorg? 
  14. Outsourcing of uitbesteden van Ict zorgdiensten? 
  15. Laat u adviseren door een objectieve partij met kennis van zorgprocessen en zorg ICT systemen

 

ICT oplossingen en trends voor zorgsector!

 

Welke ICT oplossingen bieden de meeste kans om meer inkomsten te genereren, kwaliteit van zorg te bewaken, kosten te besparen of cliënten nog beter van dienst te zijn? In dit artikel komen de belangrijkste ICT trends voor de zorgsector aan de orde. Trends waarmee zorginstellingen in meer of mindere mate hun voordeel kunnen doen.

Innovatieve ICT oplossingen in de zorg toetsen op wederzijds voordeel binnen zorgketen

Een aantal trends bent u ongetwijfeld al eens eerder tegengekomen. Dat is niet verwonderlijk want het gaat in alle gevallen om innovatieve toepassingen, waarbij eerder sprake is van een evolutionair dan een revolutionair groeiscenario. Dit in tegenstelling tot wat veel goeroes, onderzoeksbureaus en ICT leveranciers ons vaak willen doen geloven. Voor enkele ICT trends lijkt het omslagpunt nabij en staat een grootschalige doorbraak voor de deur, terwijl andere trends beginnen aan een tweede of zelfs derde jeugd. Maar eerst kijken we terug in de tijd, want al deze ICT trends zijn een logische volgende stap in een technologische evolutie die zijn oorsprong vind in de jaren zestig van de vorige eeuw.

Meer weten over deze interactieve toepassing en de praktijkervaringen van enkele huisartsen en ziekenhuizen met tele-consult implementaties (en bijbehorende premies door overheid en zorgverzekeraars), vul dan het reactieformulier in.

ICT evolutie in een notendop

Midden jaren zestig werd de ponsmachine vervangen door de eerste commerciële computer. Dat was het begin van wat nu de ‘informatiemaatschappij’ wordt genoemd. Begin jaren zeventig zijn bedrijven en instellingen op grote schaal gestart met het automatiseren van bedrijfsprocessen. Denk aan banken, verzekeringsmaatschappijen, pensioenfondsen en overheidsinstellingen. Dat gebeurde met ‘domme’ terminals gekoppeld aan een groot mainframe.

Automatisering klinkt zelfs in de Zorg ouderwets

Begin jaren tachtig deed de Personal Computer (PC) zijn intrede en dat leverde een eerste productiviteitsslag op. In eerste instantie werd de PC gebruikt voor persoonlijke doeleinden zoals tekstverwerking, rekenen en kaartenbakprogramma's. Al snel daarna werden PC's aan elkaar gekoppeld om gezamenlijk gebruik te kunnen maken van dezelfde hardware, programmatuur en randapparatuur. Vanaf dat moment kwam automatisering ook in beeld bij middelgrote en kleine bedrijven.
Begin jaren negentig kwam men tot de conclusie dat de mogelijkheden van de PC beter benut zouden kunnen worden. De PC leende zich door zijn steeds groter wordende rekenkracht steeds beter voor grafische toepassingen en het werken met grafische user-interfaces zoals Apple en Windows. Het cliënt/server tijdperk was aangebroken. Computerverwerking werd verdeeld over alle computers (servers) en PC's (cliënts) in het netwerk. Gedistribueerde computerverwerking waarbij de rekenkracht en specialismen van alle onderdelen in het computernetwerk optimaal benut worden.

Internet en mobiel werken in de zorg

Midden jaren negentig brak Internet op grote schaal door. Dit was het begin van een stormachtige periode waarvan het einde nog lang niet in zicht is. Eén van de belangrijkste ontwikkelingen is dat bedrijven en mensen via Internet ‘anytime, anyplace, anyhow’ toegang hebben tot diensten, informatie en systemen waar ook ter wereld.

Mobiel bellen startte eind jaren negentig zijn indrukwekkende opmars. Binnen een paar jaar beschikte vrijwel iedereen over een mobiele telefoon. In de 21e eeuw komt ook draadloos Internet opzetten. Bij benzinepompen, vliegvelden, koffiecorners en tal van andere locaties worden ‘hotspots’ ingericht voor ‘wireless’ internettoegang. Ook worden telefoons, computers, randapparatuur en huishoudelijke apparaten voorzien van slimme technologie waardoor ze draadloos met elkaar kunnen communiceren.

Van Personal Computer naar totale integratie van communicatie

Mobiel en draadloos bellen, internetten en zakendoen smelten steeds meer samen. Een logische volgende stap is ‘location based services’, waarbij informatie en diensten afgestemd worden op de plaats waar de mobiele beller, internetter, medewerker, cliënt of leverancier zich bevindt. Kortom, alles en iedereen maakt op termijn deel uit van een grootschalig, zakelijk of privé gestuurd, communicatienetwerk. Op ieder gewenst moment van de dag, vanaf iedere gewenste locatie, op welke manier dan ook.

Breedband voor interactieve oplossingen in de Zorg, zoals telemedicine, telezorg, telecare en teleconsult

Dit is een snel datatransmissiekanaal van minimaal 10 megabits per seconde. Breedband kan op diverse manieren gerealiseerd worden, denk aan glasvezel, kabel, telefoonlijn, draadloos en zelfs via het elektriciteitsnetwerk. Hierdoor kunnen nieuwe hoogwaardige diensten op het gebied van datadistributie (software, film, muziek, games, DVD), video/internettelefonie, webcams (bijvoorbeeld live broadcasting van een operatie, maar ook webcams op de couveuse afdeling) en streaming video (HDTV, video on demand) ontwikkeld worden. Breedband is niet altijd noodzakelijk. Veel online diensten zoals thuiszorg-online, telezorg, telemedicine en telecare kunnen met minder snelle verbindingen (zoals basis-ADSL of zelfs ISDN) ook goed uit de voeten. Lees meer over Telecom & breedband mogelijkheden in het artikel: Managed ICT Services: Wat, waarom, wanneer en hoe?

Wireless Computing & mobile services als zorgsysteem

Overal en altijd toegang tot Internet, email, persoonlijke gegevens, cliëntinformatie en bedrijfssystemen. Binnenkort eerder regel dan uitzondering. Aan de basis staan technologieën zoals Bluetooth (draadloze communicatie tussen apparaten tot tien meter), WiFi (voor draadloze Local Area Networks tot enkele honderden meters) en WiMax (als opvolger van WiFi voor lange afstanden tot zo’n 50 kilometer). Verder natuurlijk ook GPRS en UMTS als ‘snelle’ opvolger van GSM voor de mobiele telefoon of PDA. Zorginstellingen maken steeds vaker gebruik van draadloze handcomputers om ter plekke cliëntinformatie op te vragen en uitgevoerde werkzaamheden te registreren (invoer aan de bron). Vooral in het kader van de invoering van functionele bekostiging bieden mobiele zorgtoepassingen kansen om efficiënte zorgketens (ketenintegratie) te bouwen.

Mobiele toepassingen (mobile services) in de zorg

Hieronder ziet u een tweetal plaatjes van een zorginstelling die haar gehele werkproces & facturatie naar klanten met behulp van haar bestaand zorgsysteem en PDA’s aanstuurt.

Meer weten over de mogelijkheden om interactief te plannen, zorgverleners aan te sturen via PDA’s en facturatie zonder tussenkomst van derden (reduceren van fouten) af te handelen, vul dan het reactieformulier in.

Radio Frequency Identification (RFID) als oplossing binnen ouderenzorg

Elektronische chips als slimme opvolger van de barcode. Met RFID is ‘tracking & tracing’ van goederen, apparaten en personen mogelijk. In Nederland maakt supermarktbedrijf Hoogvliet al langer gebruik van RFID om de winkelbevoorrading te optimaliseren. De Baja Beach Club implementeert bij vaste bezoekers speciale VIPchips onderhuids, zodat zij bij de ingang direct kunnen doorlopen en voetbalclubs voorzien hun clubcards van RFID-chips om contactloze toegangscontrole mogelijk te maken. RFID is ook interessant voor zorginstellingen omdat daarmee zelfstandig wonende senioren gemakkelijker in de gaten gehouden kunnen worden (zie kader). Een nieuw concept in de zorg op het gebied van kleinschalig wonen voor speciale doelgroepen zoals mensen met een dementiesyndroom is het werken met zogeheten ‘leefcirkels’. Dit concept is gebaseerd op toepassingen met RFID-chips en gaat gebruikt worden in bijvoorbeeld het nieuwe Leo Polakhuis te Amsterdam.

Application Service Providing (ASP) voor zorgapplicaties

Een ASP leverancier stelt tegen betaling bedrijfstoepassingen en software via Internet ter beschikking aan cliënten. Dit wordt ook wel outsourcing via Internet genoemd. In de regel wordt daarvoor betaald naar rato van het aantal gebruikers of gebruik. Na een langzame start is ASP aan een fikse opmars bezig. Een bekend voorbeeld is Salesforce dat zijn CRM software wereldwijd via Internet slijt aan 13.000 organisaties.

Voice over Internet Protocol (VoIP) in de zorg

Simpel gezegd, telefoneren over Internet. U kunt VoIP inzetten naast bestaande lokale datanetwerken en telefooncentrales, maar u kunt ook overgaan op een geïntegreerd systeem met een speciale VoIP-server. Hierbij worden spraak (telefonie), data (gegevens), geluid (audio) en beeld (video) geïntegreerd in één technisch netwerk gebaseerd op het Internet Protocol. VoIP kan flexibiliteit en kostenvoordelen opleveren, vooral wanneer bestaande telefooncentrales aan vervanging toe zijn of als er sprake is van nieuwbouw. Voor de zakelijke markt zijn er tal van aanbieders met complete oplossingen.

Open Source software (OSS) voor zorginstellingen

Software waarvan de broncode vrij beschikbaar is en die gebruikers onder bepaalde voorwaarden kunnen aanpassen. Bekende voorbeelden zijn OpenOffice (kantoorautomatisering en vergelijkbaar met MS Office), Linux (besturingssysteem), Apache (webserver), MySQL (database), PHP (scripttaal), MMBase en Mambo (contentmanagement), SugarCRM (klantrelatiebeheer) en Mozilla en Firefox (browser). Voor deze software zijn geen licentiekosten verschuldigd. Wel moet men rekening houden met kosten voor implementatie, beheer en onderhoud, deze bepalen het grootste deel van de ‘Total Cost of Ownership (TCO)’.

Open Source software als kostenbesparing

Steeds meer organisaties claimen kostenbesparingen bij de overgang naar Open Source software. NICTIZ adviseert om bij softwareaanschaf in ieder geval ook te kijken naar Open Source oplossingen. Zorgcentrum Sonneburgh heeft dat bijvoorbeeld gedaan en gebruikt OpenOffice op de desktop. Van specifieke zorgapplicaties zijn in Nederlands nog geen Open Source versies gesignaleerd, maar dat is ongetwijfeld een kwestie van tijd. Let op: Open Source is iets anders dan Open Standaarden. Open Standaarden zijn algemeen geldende, branchebrede afspraken waaraan producenten en softwareleveranciers zich gecommiteerd hebben en die men dan ook in hun producten verwerkt heeft. Door deze gezamenlijke afspraken kunnen systemen van verschillende leveranciers gemakkelijk gekoppeld worden (bijvoorbeeld de AZL standaarden en het format dat zorgkantoren hanteren).

Elektronische dienstverlening (E-Business) binnen Zorg

Uit recent onderzoek onder 241 Nederlandse topmanagers blijkt dat slechts een beperkt aantal organisaties financieel voordeel haalt uit hun internettoepassingen. Dit wordt veroorzaakt door gebrek aan kennis en onvoldoende bereidheid om alle benodigde organisatieaanpassingen door te voeren. 90% van de respondenten geeft echter aan het gebruik van Internet verder uit te breiden om de marktgerichtheid en concurrentiepositie te versterken. Ontwikkelingen in diverse branches laten zien dat met de juiste aanpak veel bereikt kan worden. Zie het succes van internetbankieren, online touroperators, online marktplaatsen en e-health diensten zoals Dokterdokter.nl.

Enterprise Content Management (ECM) voor zorgorganisatie

Nu ‘informatie’ voor de meeste organisaties het kernproduct geworden is, vraagt het beheer daarvan om een nieuwe aanpak. Na deeloplossingen op het gebied van Web Content Management, E-mail Management en Document Management is de tijd volgens velen rijp voor Enterprise Content Management (ECM). Softwareoplossingen waarmee bedrijfsbreed allerlei soorten content (data, tekst, beeld, geluid, berichten, documenten) vanuit een geïntegreerd systeem aangemaakt, beheerd en gedistribueerd kunnen worden, zowel binnen de organisatie (intranet) als buiten de organisatie (extranet). ECM kan efficiencyvoordeel opleveren, maar de organisatorische impact is groot.

Electronic Cataloging in de zorg

Voorbeeld aanpak van Document Management en Electronic Cataloging in de zorg om per doelgroep de juiste informatie/brochure te verzenden.
Meer weten over Enterprice Content management, vul dan het reactieformulier in.

Customer Relationship Management (CRM) zorgsector

Alhoewel CRM primair een bedrijfsstrategie is, zijn handige softwareoplossingen bij de uitvoering daarvan onmisbaar. CRM software kan u helpen om cliëntinteracties beter en sneller te laten plaatsvinden en cliënten beter op maat te bedienen (klant volgsysteem). Na een moeizaam begin lijkt CRM geruisloos bezig aan een serieuze opmars in vrijwel alle sectoren waaronder de zorg. Niet meer dan logisch, want voor de meeste zorginstellingen is ‘de cliënt centraal’ de enige optie met het oog op de toenemende concurrentie. Kijk ook naar CRM systemen die in het bedrijfsleven gebruikt worden want daar is het wiel al een aantal keren uitgevonden.

CRM applicaties moeten aansluiten op specifieke zorgprocessen

Veel leveranciers van traditionele (thuis)zorgapplicaties claimen dat hun pakket beschikt over alle benodigde CRM functies, maar dat is lang niet altijd het geval. En gespecialiseerde CRM applicaties hebben vaak weer als nadeel dat de software niet voldoende aansluit op specifieke zorgprocessen. Veel CRM applicaties hebben bijvoorbeeld moeite om gezinnen en de individuele leden daarvan op een gebruiksvriendelijke manier vast te leggen. In veel gevallen zijn extra implementatie werkzaamheden nodig. Zo is thuiszorgorganisatie Carint bijvoorbeeld druk doende om het CRM-pakket ‘DBS Zorg’ geschikt te maken voor de eigen organisatie. Veel problemen (en kosten) kunnen voorkomen worden door een goede leverancier- en softwareselectie gebaseerd op een degelijk programma van eisen. Voor meer informatie over CRM in de zorg lees ook: Zorg klanten/cliënten winnen, binden en behouden is een CRM zorg.

Domotica voor zelfstandig wonen, zorg en welzijn

Dit betekent ‘woonhuisautomatisering’. Denk aan het automatisch aan- en uitzetten van een woning, bedienen van (slimme) deursloten en keukenapparatuur of sensorgestuurde alarmeringssystemen, zoals persoonsalarmering van Erasmusbrug. Met domotica kunnen senioren langer zelfstandig thuis wonen en kunnen kostenstijgingen in de zorg beperkt worden. Domotica is dan ook een speerpunt van overheid, wooncorporaties, verzekeraars en zorginstellingen. Een andere vorm van woonhuisautomatisering komt uit de ICT en home-entertainment sector. Daar proberen aanbieders hun eigen ‘triple play’ strategie (breedbandinternet, televisie/entertainment en telefoniediensten) tot een succes te maken. De verwachting is dat home-entertainment en domotica op termijn convergeren naar een nieuwe vorm van woonhuisautomatisering waarbij Wireless Computing en breedbandinternet belangrijke pijlers zijn. Een bekend voorbeeld is het virtuele verzorgings- en verpleeghuis Viedome waarin diverse functies op het gebied van woonhuisautomatisering zijn toegepast en waarin een tweeweg TV-verbinding en communicatie tussen zorgcentrale en bewoner een belangrijk element is.

Lees meer over Domotica en innoverende zorgproducten in het artikel: Domotica producten Zorg succesvol met goede organisatie.

ICT Informatieplanning als eerste praktijkstap zorg

Tien jaar geleden raakte informatieplanning uit de mode. Voor veel organisaties duurde het te lang en leverde het vaak niet meer op dan een dik pak papier. Het resultaat is er naar. Veel zorginstellingen zitten met een wirwar van slecht op elkaar afgestemde ICT systemen die maar moeilijk te koppelen zijn. Hoge beheerkosten en een verslechterde reactiesnelheid (concurrentiepositie) zijn de belangrijkste problemen. Vandaar de hernieuwde belangstelling voor informatieplanning. Een informatieplan biedt een groeipad waarlangs nieuwe initiatieven en aanpassingen in de ICT ondersteuning op gestructureerde en kostenefficiënte wijze doorgevoerd kunnen worden. Het opstellen van een informatieplan levert zijn geld altijd op. De kunst is om dit praktisch aan te pakken en niet te vervallen in de fouten uit het verleden.

Voor meer informatie over informatieplanning zie: ICT informatieplan voor zorginstellingen in zes stappen. Een aanpak die door bijvoorbeeld Zorggroep Pleyade in korte tijd met veel succes is gevolgd.

Outsourcing of uitbesteden van ICT zorgdiensten

Uitbesteding van ICT kan vele vormen aannemen. Van het uitbesteden van het beheer van enkele PC’s, printers en servers tot het uitbesteden van de complete softwareontwikkeling naar landen als India (offshoring). Zie ook: Offshore IT outsourcing naar lage loon land in moederland organiseren. Application Service Providing (ASP) is als het ware ook een vorm van ICT uitbesteding.

Veel uitbestedingen leveren uiteindelijk minder kostenvoordelen op dan gepland. Belangrijkste oorzaken zijn een slechte voorbereiding, onrealistische verwachtingen over mogelijke kostenbesparingen en het gebrek aan besef dat het permanent aansturen van de uitbestedingspartner ook tijd, geld en moeite kost. Desondanks kan uitbesteding van ICT diensten binnen de zorg, mits goed aangepakt, vele voordelen bieden.

Voor meer praktijkvoorbeelden over het uitbesteden van ICT in de zorg, kunt u het reactieformulier invullen.

Laat u adviseren door een objectieve partij met kennis van zorgprocessen en zorg ICT systemen

Of, wanneer en hoe de hiervoor beschreven ICT trends voordelen kunnen opleveren, is sterk afhankelijk van uw eigen situatie. Het is dan ook verstandig om periodiek na te gaan welke ICT trends relevant zijn en welke ICT trends kansen bieden om meer inkomsten te genereren, efficiënter te opereren, zorgprocessen te optimaliseren, kosten te besparen en uw concurrentiepositie op lange termijn te verbeteren. Want daar gaat het natuurlijk om, ICT is slechts een hulpmiddel.

Veel hangt af van wijze van ICT organiseren binnen zorginstellingen

Om de mogelijkheden van nieuwe ICT trends optimaal te kunnen benutten zijn vrijwel altijd aanpassingen in organisatie en bedrijfsprocessen noodzakelijk. Dat wordt chronisch onderschat waardoor het eindresultaat bijna altijd tegenvalt. Bezint eer ge begint is hier dan ook zeker op zijn plaats. Onderzoek altijd eerst wat de impact van nieuwe ICT trends is op uw?  organisatie, samenwerkingspartners en cliënten voordat u aan de slag gaat. De kans op succes is dan het grootst.

Artikel downloaden

Kansrijke ICT trends voor de zorg.pdf
(Kansrijke ICT trends voor de zorg.pdf)

Download artikelen

Alle artikelen, zoals checklists, stappenplannen en visies kunt u gratis laten toezenden. U kunt alle artikelen downloaden. Heeft u vragen, kunt u het reactieformulier gebruiken

Naar download pagina